Εις μάτην. Τώρα, ούτε για να πιουν νερό, δεν έχουν.

Φθινόπωρο και στην αυλή μονάχες οι καρέκλες

θα περιμένουν μάταια να έλθουνε οι φίλες

να πιούν το καφεδάκι τους να πουν και τα δικά τους

να θυμηθούν στα νιάτα τους, πρόσωπα, γεγονότα.

                         

 «Φθινόπωρο» και στην αυλή  δεν κάθεται κανένας

 Μόνο οι γάτες σπάνια κάνουν το πέρασμά τους

 μήπως κανείς τις θυμηθεί και βγει να τις ταΐσει.

 Εις μάτην. Ούτε για να πιουν, νερό, δεν έχουν τώρα.

Σαν χειμωνιάσει, θα χαθούν καρέκλες και τραπέζι

και την αυλή θυμήθηκα απ' την φωτογραφία. 

                                          Πάν Καρτσωνάκης

Κόντρα στις επιθυμίες των θεών.........για μεταμέλεια.

 Από έναν βράχο θα σπρώχνουμε αδιάκοπα 

                                           στο μέλλον

   εμείς που αγαπήσαμε τούτη τη «χάρτινη»  ζωή 

                ανεβαίνοντας αργά και σταθερά 

                                        στην κορυφή

           που ουδέποτε θα «κατακτήσουμε» 

                     όχι γιατί δεν είναι εφικτή

            αλλά γιατί εμείς δεν το θελήσαμε.

                  Ναι, εμείς δεν το θελήσαμε

               αυτός ο αγώνας να τελειώσει.

                   Αδιάκοπα θα προχωρούμε

    και όχι μόνο σε αυτήν την πρόσκαιρη ζωή

               αλλά και στο απώτερο μέλλον

                                   αενάως 

                 μες τις λάσπες τραγουδώντας

                  περήφανοι ακολουθώντας

              τα βήματα του προπάππου μας,

                             του Σίσυφου 

              κόντρα στις επιθυμίες των θεών 

                           για μεταμέλεια.

                Πάν Καρτσωνάκης

Είναι μηδέν και άπειρο, το νόημα του κόσμου;

Τι ‘ναι θεός, τι άνθρωπος, ύπαρξη και ιδέα;

Είναι μηδέν και άπειρο, το νόημα του κόσμου;

Ποιο σε τυφλώνει πιο πολύ και τίποτα δεν βλέπεις;

Είναι το φως το δυνατό ή το σκοτάδι μήπως;

Αυτοί που πλάθουν όνειρα κοιτάζοντας το μέλλον

νοιώθουν καλύτερα εκτός κι όχι εντός πορείας.

Πάντοτε ζουν ασύμβατα ισορροπούν στην κόχη 

στα σύνορα παρθενικών, της σκέψης, ταξιδιών τους.

Είναι θεριό, ο άνθρωπος, ή μήπως και τα δύο;

Είναι θεριό μα και μπορεί, σχεδόν θεός να γίνει.

                                         Πάν Καρτσωνάκης

Είσαι άνθρωπος, ορθός, πρέπει να ζήσεις.

Ο θάνατος απ’ την ζωή απέχει μιαν ανάσα 

κι όσο αυτή θα διαρκεί θα πρέπει να ελπίζεις

Αρκεί να νοιώσεις πως ζωή μας δόθηκε ως δώρο

κι όσο κι αν ζεις στα δύσκολα δεν είν’ ανυπαρξία. 

Μία σταγόνα του νερού, τίποτα παραπάνω

μιας θάλασσας απέραντης αυτό μονάχα είσαι.

Μα μια σταγόνα που μπορεί και να το ξεχειλίζει

της Ιστορίας που και που το «άγιο της ποτήρι».

Γι αυτό το λέω, πως μπορεί να σκύβεις το κεφάλι

μα σκέψου, είσαι άνθρωπος, ορθός, πρέπει να ζήσεις. 

                         Πάν Καρτσωνάκης

Πέρασαν εκατομμύρια χρόνια λένε, για να περπατήσει

από τα τέσσερα πόδια,ο άνθρωπος, στα δύο.

Αλλά ελάχιστος χρόνος χρειάζεται

για να "ξαναπερπατήσει στα τέσσερα".

"Κατάργησαν τα μάτια τους· τυφλοί. Μάρτυρες δεν υπάρχουν πια, για τίποτε". Γ. Σεφέρης

Δεν έχουν μάτια τα κορμιά που ΄ναι χωρίς κεφάλια

μα έχω την εντύπωση ακόμη μας κοιτάζουν

τότε κι αφού τα έσπασαν  τα έθαψαν στο χώμα

κι από τα μάτια κράτησαν τις κόρες τους για γούρι.

Ακέφαλα τώρα εδώ που στέκουν στο Μουσείο

τους επισκέπτες να περνούν αδιάφορα κοιτάζουν

μα σαν προσέξουν απ’ αυτούς κάποιον τον ξεχωρίζουν

και του μιλούν αλλά κι αυτός πρέπει να τους μιλήσει. 

Δεν έχουν μάτια τα κορμιά, των αγαλμάτων, κι όμως

έχουν ζωή αιώνια και πάντα θα μιλάνε. 

                                Πάν Καρτσωνάκης

"Κατάργησαν τα μάτια τους· τυφλοί.

Μάρτυρες δεν υπάρχουν πια, για τίποτε".

                                       Γ. Σεφέρης 

Μας τρέφουν τρύπια όνειρα φαντάσματα ελπίδες.

Μας τρέφουν τρύπια όνειρα φαντάσματα ελπίδες 

και παραμύθια που παιδιά μας είχανε ταΐσει

που ‘χουν ριζώσει μέσα μας κι εμείς τα πολεμάμε, 

με λογική, μα κόκαλα, μπορεί να ‘χουν τρυπήσει.

Ξερίζωμα και κάψιμο κάποιοι μας συμβουλεύουν

μα οι ουλές για πάντοτε θα δείχνουν τα σημάδια.

Πως γίνεται με τα παλιά, τα υλικά, να χτίσεις

καινούργιο οικοδόμημα και μέσα του να ζήσεις;

Μα φυσικά, τα υλικά, ακόμη κουβαλάνε

τις μνήμες απ’ το παρελθόν που θέλουν να ξεχάσεις.

                             Πάν Καρτσωνάκης

Οι κλέφτες που τα χαίρονται και οι κλεπταποδόχοι....και ο μύθος του Αισώπου.

Έχουν φωνή τα μάρμαρα και λένε ιστορίες.

Τις έμαθαν από αυτούς που τα ‘χουνε δουλέψει.

Έχουν ψυχή κι αισθήματα στα ξένα υποφέρουν,

αιχμάλωτα αισθάνονται έως να επιστρέψουν.

Οι κλέφτες που τα χαίρονται και οι κλεπταποδόχοι

γνωρίζουν μέσα τους καλά πως λάθος είναι, ύβρις

να καμαρώνουν σαν πουλιά, σαν κείνο του Αισώπου,

με ξένα που στολίστηκε, ωραίο για να δείχνει.

Χρέος του κάθε Έλληνα, αν Έλληνας το νοιώθει

σαν Ερινύες διαρκώς αυτό να τους το λέμε.

                                Πάν Καρτσωνάκης

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΑΙΣΩΠΟΥ

Ο Δίας ήθελε να χειροτονήσει έναν βασιλιά 
μεταξύ των πουλιών, 
γι' αυτό όρισε μια ημερομηνία να διαγωνισθούν,
κι όποιο πουλί είναι το πιο όμορφο, 
να γίνει ο βασιλιάς των πουλιών. 
Τότε τα πουλιά πήγανε σε έναν ποταμό
και πλένονταν για να γίνουν πιό ευπαρουσίαστα
για τον διαγωνισμό. 
Όπως είναι φυσικό, καθώς πλένονταν,
 τους έπεσαν μερικά φτερά από το κάθε πουλί. 
Η καλιακούδα τότε, ξέροντας οτι 
στον διαγωνισμό ομορφιάς 
θα έβγαινε η πιο άσχημη, πήγε και μάζεψε
τα φτερά που πέσανε από τα άλλα πουλιά
και τα κόλλησε επάνωτης,
κι έτσι έγινε το πιο όμορφο από όλα τα πουλιά. 
Όταν μαζεύτηκαν τα πουλιά, 
για τον διαγωνισμό ομορφιάς, ο Δίας είπε:
 την καλιακούδα θα ανακηρύξω 
βασιλέα των πουλιών, το βλέπετε όλοι
ότι είναι το πιο όμορφο από όλα τα πουλιά. 
Τότε όμως τα πουλιά, 
το καθένα γνώρισε το δικό του φτερό
 πάνω στην καλιακούδα, και φώναζαν: 
αυτό είναι δικό μου φτερό!
 απο εμένα το πήρε και πήγαινε κάθε πουλί 
έπαιρνε από την καλιακούδα το δικό του φτερό. 
Έτσι σε ελάχιστη ώρα η καλιακούδα
 απογυμνώθηκε απο τα ξένα πουλιά
 και φάνηκε όπως ήτανε, καλιακούδα.
Είναι όμως και πολλοί άνθρωποι 
που με ξένα μέσα, δανεικά, 
κλεμμένα ή μαζεμένα απο καταγής, 
αναδεικνύονται μέσα στην κοινωνία.

Κόρινθος: Καλημέρα με φωτογραφίες από αγριολούλουδα που ανθίζουν δίπλα μας κι ένα ποίημα.

Ανθίζουν δίπλα μας και όμως

πάρα πολλές φορές 

ούτε που τους δίνουμε σημασία.

Διόλου δεν έφυγαν.

 Αναπνέουν ακόμη εδώ.

 Σαν τα λουλούδια την Άνοιξη.

Υπάρχει το άρωμά τους.

Αγριολούλουδα που επιμένουν.

Τι και αν ρήμαξαν τα σπίτια τους,

 βεβήλωσαν τα ιερά τους,

έσπασαν τ αγάλματα με τη μορφή τους,

κι έκαψαν τα γραφτά τους.

Υπάρχουν ακόμη εδώ!

Γκρέμισαν κι έφεραν στο έδαφος

τους ιερούς ναούς τους.

 Ξερίζωσαν τη θύμισή τους;

Όχι δεν έφυγαν ποτέ από τη χώρα τους.

 Υπάρχουν πάντοτε στη γη που τους ξεγέννησε.

Διόλου δεν έφυγαν κυνηγημένοι.

Αναπνέουν ακόμη.

Το άρωμά τους υπάρχει ακόμη εδώ.

 Όσες γενιές και να περάσουν.

   Πάν Καρτσωνάκης

 They never left.

They still breathe in here.

 Like the flowers in springtime.

Their perfume exists.

Wildflowers that persist.

What if their temples are ravaged,

their sacred places are desecrated,

 their statues are broken

and their writings are burned .

They are still here!

Their sacred temples were destroyed and demolished.

But their remembrance was not washed out?

No, they never left their homeland.

There are always in the soil that once gave them birth.

They still breathe.

Their scent is still around us

and it will remain here

 for as many generations will pass through.

Pan Kartsonakis 

Απ’ την αρχή ο άνθρωπος πολιτισμό θα κτίσει.

Στο μέλλον αν προβλέπετε να ‘ρθουν κατολισθήσεις

και να χαθούν οι άνθρωποι που ζουν με ψευδαισθήσεις

Όσοι σωθούν σε σήραγγες τούνελ και καταφύγια

κονσέρβες μόνο για τροφή θα έχουν και κυνήγια.

Θα τρώνε ρίζες, τη φωτιά με πέτρες θα ανάβουν

θα ντύνονται με δέρματα που μόνοι τους θα ράβουν.

Θα φτιάχνουν όπλα ξύλινα, σε πέτρες θα λαξεύουν

εικόνες κάτι σαν γραφή μορφές για να λατρεύουν.

Απ’ την αρχή ο άνθρωπος πολιτισμό θα κτίσει

με σεβασμό ανάλογο απέναντι στη φύση.

               Πάν Καρτσωνάκης

Παρέταξε τους Έλληνες στον ύστατο αγώνα. (Βίντεο)

Όταν Ρωμαίοι έφτασαν στην Κόρινθο απ’ έξω

με λεγεώνες για να μπουν και να την  καταστρέψουν

ο Δίαιος, ο στρατηγός, για να τους σταματήσει

παρέταξε τους Έλληνες στον ύστατο αγώνα.

Λευκόπετρα τον έλεγαν τον ιερό τον τόπο

στο πέρασμα, απ τον ισθμό, στην πόλη της Κορίνθου.

Ο Μόμμιος, ο Λεύκιος, τρεις μέρες απ’ τη νίκη

την Κόρινθο κατέστρεψε κι έκανε βοσκοτόπι.

Τιμή και δόξα στους νεκρούς που τη ζωή τους δώσαν

και καταισχύνη σε αυτούς που κρύβονταν στα τείχη.

                                           Καρτσωνάκης  Πάν

Η μάχη της Λευκόπετρας πραγματοποιήθηκε το 146 π.Χ. 

έξω από τα τείχη της Κορίνθου κοντά στον Ισθμό. 

Για την ακριβή θέση της δεν υπάρχουν στοιχεια επαρκή  που να την ορίζουν 

απλά η έκβαση της μάχης πρέπει να ήταν ορατή από την κορυφή των Ονείων ορέων 

που βρίσκονται πάνω από το σημερινό χωριό Ξυλοκέριζα

Γιατί από εκεί πολλοί Κορίνθιοι που είχαν καταφύγει παρακολουθούσαν 

την εξέλιξη της σύγκρουσης ούτως ώστε σε περίπτωση ήττας να μπορούν να διαφύγουν.

Αντίπαλοι ήσαν οι Έλληνες της Αχαϊκής Συμπολιτείας 

με τις Ρωμαϊκές φάλαγγες  με νικητές τελικά

 τους Ρωμαίους που μετά από αυτή τη μάχη έθεσαν 

υπό τον έλεγχό τους ολόκληρη την Ελλάδα.

Ο Διαίος για να στρατολόγηση πολεμιστές είχε υποσχεθεί να απελευθερώσει 

και δούλους που δέχθηκαν να πολεμήσουν στο στρατό του και μάζεψε 12.000 πολεμιστές,

 2.000 ελαφρά οπλισμένους  και 600 ιππείς. 

Ο Ρωμαίος στρατηγός Λεύκιος Μόμμιος είχε 23.000 πεζούς και 3.500 ιππείς.

Ο Δίαιος ανέλαβε στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας κάτω από τραγικές συνθήκες. 

Οι Θηβαίοι εγκατέλειψαν την πόλη τους και οι Αχαιοί τα Μέγαρα, 

ο Θηβαίος Βοιωτάρχης Πυθέας συνελήφθη και εκτελέστηκε. 

Ενώθηκαν και οι δύο ρωμαϊκοί στρατοί με επικεφαλής τον Μόμμιο 

και βάδισαν κατά της Πελοποννήσου. 

Οι Αχαιοί παρά την συντριβή της Σκάρφειας δεν έδειξαν διάθεση συνθηκολόγησης.

Ο Δίαιος που βρισκόταν στην Κόρινθο απελευθέρωσε και όπλισε τους δούλους 

(όπως έπραξε και ο Μιλτιάδης πριν τη Μάχη του Μαραθώνα) 

και κάλεσε όσους Αχαιούς και Αρκάδες ήταν ικανοί να φέρουν όπλα στην Κόρινθο. Συγκεντρώθηκαν 14.000 πεζοί και 600 ιππείς, και συντάχθηκαν έχοντας

 στα αριστερά τους τα τείχη της Κορίνθου και στα δεξιά τους το ιππικό τους,

 προς την πλευρά της Λευκόπετρας. 

Σε ενίσχυση των Ρωμαίων, άλλοι υποταγμένοι στους Ρωμαίους Έλληνες, 

όπως ο Άτταλος, έστειλαν Κρήτες τοξότες και άλλους οπλίτες από την Πέργαμο.

 Οι Αχαιοί κατά την ελληνιστική περίοδο πολεμούσαν με τον μακεδονικό τρόπο, 

δηλαδή το πεζικό στηριζόταν κυρίως στους σαρισοφόρους. 

Αρχικά οι Αχαιοί αιφνιδιάζουν τους Ρωμαίους με νυχτερινή επιδρομή κάνοντάς τους 

αρκετή ζημία (πήραν 500 ασπίδες).

 Η γενική σύγκρουση δεν άργησε να έλθει. 

Το ιππικό των Αχαιών δεν άντεξε την επέλαση του ισχυρότερου ρωμαϊκού 

και διαλύθηκε, με το σύνολο των Ρωμαίων να επιτίθεται στους Αχαιούς πεζικάριους,

 οι οποίοι μετά από ηρωική αντίσταση υπέκυψαν. 

Όσοι Κορίνθιοι παρέμειναν εντός των τειχών 

άφησαν ανοικτές τις πύλες της πόλης ως ένδειξη υποταγής. 

Ο Μόμμιος αφού περίμενε τρεις ημέρες νομίζοντας ότι πρόκειται για ενέδρα, 

τελικά εισήλθε στην πόλη. 

Δεν χαρίστηκε σε αυτούς που επέλεξαν να παραμείνουν ή δεν πρόλαβαν να φύγουν. 

Έσφαξε τους άντρες και υποδούλωσε τα γυναικόπαιδα και αφαιρώντας ότι 

έργο τέχνης ή αντικείμενο αξίας βρήκε, έκαψε και ισοπέδωσε την πλούσια πόλη 

και εμπορικό ανταγωνιστή της Ρώμης. 

Συνέπεια της πτώσης της Κορίνθου και της Αχαϊκής Συμπολιτείας 

ήταν όλη η Ελλάδα να γίνει ρωμαϊκή επαρχία με το όνομα Αχαΐα.

Υπάρχουν πάρα πολλοί που απορούν

 γιατί ο Δίαιος οπισθοχωρώντας δεν οχυρώθηκε

μέσα στην πόλη αλλά ακόμη και γιατί 

δεν έδωσε μάχη μέσα στους δρόμους της πόλης 

όπου οι φάλαγγες των Ρωμαίων δεν θα μπορούσαν 

να αναπτυχθούν αγνοώντας προφανώς

ότι υπήρχε στην πόλη ισχυρή ομάδα Κορινθίων 

που δεν ήθελαν να δοθεί ούτε καν  μάχη 

και να παραδοθούν, κάτι που με αντιπροσωπεία τους 

είχαν προτείνει στον Δίαιο 

αλλά εκείνος απέρριψε φυσικά. 

Όπως και να έχει η τύχη της Κορίνθου 

ήταν προαποφασισμένη όπως και η τύχη 

της Καρχηδόνας την ίδια χρονιά. 

Την Καρχηδόνα μάλιστα όχι μόνο την έκαναν οικόπεδο

 αλλά την έσπειραν και αλάτι ούτως ώστε 

να μην φυτρώνει ούτε χορτάρι.

Ο Μόμμιος ήταν ο πρώτος «novus homo» καταγόμενος από την τάξη των πληβείων 

που κέρδισε επώνυμο για τις στρατιωτικές του υπηρεσίες. 

Η αδιαφορία που επέδειξε προς τα έργα τέχνης και η άγνοιά του αναφορικά 

με την αξία τους φανερώνεται από τη διάσημη ρήση του προς τους ναυτικούς 

που ανέλαβαν τη μεταφορά των θησαυρών από την Κόρινθο στη Ρώμη:

 «Αν τα χάσετε ή τα καταστρέψετε, οφείλετε να τα αντικαταστήσετε».

Υ.Γ: Υπάρχουν πολλοί που καταλογίζουν όλες τις ευθύνες στον Δίαιο λησμονώντας 

πως πάρα πολλοί από τους ευγενείς της Κορίνθου ήταν Ρωμαϊζοντες 

 και μάλιστα δεν ήθελαν καν να δώσουν μάχη και πάρα πολύ πιθανόν να έκλεισαν 

τις πύλες της πόλης (ή να μην τις άνοιξαν) όταν ο Δίαιος πολύ πιθανόν

 να θέλησε να μπει εντός των τειχών για να συνεχίσει την αντίσταση 

με οδομαχίες πλέον ή να διαπραγματευτεί καλύτερους όρους παράδοσης.

Αυτό το τελευταίο είναι μάλλον απίθανο καθώς ο Δίαιος είναι από τους ελάχιστους 

επιφανείς Έλληνες που επέζησαν για να επιστρέψουν 

από αυτούς που είχαν πάει ως όμηροι στην Ρώμη

και γνώριζε από πρώτο χέρι τους Ρωμαίους.

Υ.Γ: Το βίντεο που ακολουθεί δεν είναι και τόσο

ακριβές, ως προς την ιστορία, αλλά είναι όμορφο

έστω και με αυτόν τον τρόπο να το δει κάποιος.

Η μάχη της Λευκόπετρας from Arch. Museum of Ancient Corinth on Vimeo.