Όπως δεν γίνεται χωρίς, η θάλασσα, αλάτι.

Στους Έλληνες ανέκαθεν, το κράτος τους καράβι

σ όλη την γη τους πήγαινε και σύνορα δεν είχαν.

Όλες οι θάλασσες της γης Έλληνες είχαν πάντως

όπως δεν γίνεται χωρίς, η θάλασσα, αλάτι.

Το μέγα κράτος τους λοιπόν οι Έλληνες το είχαν

ανέκαθεν στην θάλασσα, ο Περικλής το είπε

κι αυτό δεν έπαψε ποτέ όποια σημαία να ‘χαν 

πάντοτε τρόπους έβρισκαν κι ως πειρατές ακόμη.

Αιώνες τώρα ευτυχώς δεν άλλαξε καθόλου

διέξοδος η θάλασσα στους Έλληνες να δίνει. 

                                      Πάν Καρτσωνάκης

Αθάνατες οντότητες οι φίλοι, συγγενείς μας.

Οι ζωντανοί έχουν σκιά για να τους συνοδεύει

κι όταν για μας είναι νεκροί, δίχως σκιά στο σύμπαν

θα τριγυρνούν σ’ ασύλληπτες ταχύτητες και θα 'ναι 

οντότητες αθάνατες, ποτέ τους δεν πεθαίνουν. 

Ωστόσο κάποιοι πιο πολύ κοντά μας τριγυρνάνε 

αυτοί που κάτι άφησαν δεν πρόλαβαν τον κύκλο

δεν ολοκλήρωσαν εδώ και προσπαθούν συνήθως

λαθραία να τρυπώνουνε στα όνειρα μας πάντα.

Αθάνατες οντότητες οι φίλοι, συγγενείς μας

κι είναι νεκροί όταν εμείς τους έχουμε ξεχάσει. 

                                Πάν Καρτσωνάκης

Απ’ τα θηρία, που στην γη υπάρχουν, το θηρίο το αγριότερο θαρρώ, ο άνθρωπος πως είναι.

Πετροβολούν μόνο αυτά, τα δέντρα που καρπίζουν 

λέει μια ρήση του λαού κι εξήγηση υπάρχει

και το γιατί πετροβολούν.....για να ‘χουν κάποιο κέρδος

όταν θα πέσουν οι καρποί μήπως κι αυτοί θα φάνε.

Ωστόσο είναι και φορές μ’ ανείπωτη κακία 

που ρίχνουν πέτρες στα ξερά και άκακα δεντράκια

όπως κακία δείχνουνε σ’ ανήμπορους ανθρώπους 

μόνο και μόνο επειδή αντίσταση δεν βρίσκουν. 

Απ’ τα θηρία, που στην γη υπάρχουν, το θηρίο

το αγριότερο θαρρώ, ο άνθρωπος πως είναι.

                                  Πάν Καρτσωνάκης

Απ’ την μαγεία πήγασαν όλες οι δοξασίες ......

Στις απαλάμες των χεριών διαβάζουν πεπρωμένο

σου λένε τα μελλούμενα κι εσύ τους «ασημώνεις».

Αυτή ‘ναι η εξέλιξη, απ’ της φυλής τον μάγο

που υποσχόταν και βροχή και γιάτρευε τα πάντα.

Απ’ την μαγεία πήγασαν όλες οι δοξασίες 

που ‘χουν βαθιά μες το μυαλό ριζώσει των ανθρώπων.

Οι προφητείες, θαύματα, μαντζούνια και η τέχνη

κι όχι μονάχα ο χορός, έχουν εκεί τις ρίζες.

Άβυσσος είναι το μυαλό λαβύρινθους γεμάτο

στα σκοτεινά ο άνθρωπος, με δέος ταξιδεύει. 

                                        Πάν Καρτσωνάκης

Όρκοι που μήτε οι θεοί, που έδωσαν, κρατούσαν

Λόγια που πήρε άνεμος, τα σύννεφα, το κύμα 

Όρκοι τιμής που εφήμεροι σαν αστραπές που ‘λάμψαν.

Όρκοι ωστόσο σίγουρα που δόθηκαν με πάθος

και πίστη πως αιώνια σίγουρα θα κρατήσουν.

Όρκοι που μήτε οι θεοί, που έδωσαν, κρατούσαν 

όπως τον όρκο που ‘δωσε στην Θέτιδα ο Φοίβος

ο γιος της θα ‘ναι άτρωτος κι αυτός θα προστατεύει

από αρρώστιες και κακό να μην τον βρει ποτέ του. 

Ωστόσο και υπεύθυνος ο Αχιλλέας ήταν 

Γιατί πολύ προκάλεσε και τον θεό πολλάκις. 

                                 Πάν Καρτσωνάκης 

Κωνσταντίνος Καβάφης «Απιστία»

Πολλά άρα Ομήρου επαινούντες, αλλά τούτο

ουκ επαινεσόμεθα .... ουδέ Aισχύλου, όταν φη η

Θέτις τον Aπόλλω εν τοις αυτής γάμοις άδοντα

«ενδατείσθαι τας εάς ευπαιδίας,

νόσων τ’ απείρους και μακραίωνας βίους.

Ξύμπαντα τ’ ειπών θεοφιλείς εμάς τύχας

παιών’ επευφήμησεν, ευθυμών εμέ.

Καγώ το Φοίβου θείον αψευδές στόμα

ήλπιζον είναι, μαντική βρύον τέχνη:

Ο δ’, αυτός υμνών, ............................

...................... αυτός εστιν ο κτανών

τον παίδα τον εμόν».

Πλάτων, Πολιτείας Β΄ 

Σαν πάντρευαν την Θέτιδα με τον Πηλέα

σηκώθηκε ο Aπόλλων στο λαμπρό τραπέζι

του γάμου, και μακάρισε τους νεονύμφους

για τον βλαστό που θάβγαινε απ’ την ένωσί των.

Είπε· Ποτέ αυτόν αρρώστια δεν θαγγίξει

και θάχει μακρυνή ζωή.— Aυτά σαν είπε,

η Θέτις χάρηκε πολύ, γιατί τα λόγια

του Aπόλλωνος που γνώριζε από προφητείες

την φάνηκαν εγγύησις για το παιδί της.

Κι όταν μεγάλωνεν ο Aχιλλεύς, και ήταν

της Θεσσαλίας έπαινος η εμορφιά του,

η Θέτις του θεού τα λόγια ενθυμούνταν.

Aλλά μια μέρα ήλθαν γέροι με ειδήσεις,

κ’ είπαν τον σκοτωμό του Aχιλλέως στην Τροία.

Κ’ η Θέτις ξέσχιζε τα πορφυρά της ρούχα,

κ’ έβγαζεν από πάνω της και ξεπετούσε

στο χώμα τα βραχιόλια και τα δαχτυλίδια.

Και μες στον οδυρμό της τα παληά θυμήθη·

και ρώτησε τι έκαμνε ο σοφός Aπόλλων,

πού γύριζεν ο ποιητής που στα τραπέζια

έξοχα ομιλεί, πού γύριζε ο προφήτης

όταν τον υιό της σκότωναν στα πρώτα νειάτα.

Κ’ οι γέροι την απήντησαν πως ο Aπόλλων

αυτός ο ίδιος εκατέβηκε στην Τροία,

και με τους Τρώας σκότωσε τον Aχιλλέα.

Το ταξίδι και η άφιξη στην Τένεδο

Άνιος

Ο ελληνικός στόλος αφού φεύγει από την Αυλίδα, φτάνει στην Δήλο. 

Εκεί βρισκόταν ο Άνιος, γιος του θεού Απόλλωνα ο οποίος ήταν μάντης. 

Μάλιστα πρόβλεψε ότι η Τροία θα κατακτηθεί σε δέκα χρόνια 

και τους προσέφερε κατοικία για εννέα χρόνια τα οποία ισοδυναμούσαν 

με τα εννέα άκαρπα χρόνια του Τρωικού Πολέμου. 

Οι Έλληνες με πρώτο τον Αχιλλέα αρνήθηκαν 

και αφού αποχαιρέτησαν τον Άνιο, έφυγαν από την Δήλο.

Απόβαση στη Τένεδο

Ο ελληνικός στρατός λίγο πριν να φτάσει στη Τροία, άραξε στην Τένεδο

 στην οποία βασίλευε ο Τένης, ο γιος του Κύκνου.

 Ο Τένης ήταν σύμμαχος των Τρώων και οι Έλληνες

 αποφάσισαν να πλήξουν την Τένεδο. 

Ο Αχιλλέας μόλις αράζει το πλοίο του, βγαίνει αμέσως έτοιμος για πόλεμο

 αψηφώντας την εντολή της μητέρας του η οποία ήταν να μην σκοτώνει 

τους γιους ή τους εγγονούς του θεού Απόλλωνα γιατί μία μέρα

 θα σκοτωθεί από τον ίδιο τον θεό. 

Στην μάχη που ακολουθεί ο Αχιλλέας σκοτώνει τον Τένη και η αδελφή του,

 η Ημιθέα καταπίνεται από τη γη, λίγο πριν βιαστεί από τον Αχιλλέα.

Θάνατος του Αχιλλέα

Αχιλλέας Θνήσκων στο Αχίλλειο μέγαρο στην Κέρκυρα.

Οι θεοί βλέποντας ότι ο Αχιλλέας είχε σκοτώσει τόσους πολλούς, όρισαν ότι

 ήρθε η ώρα να πεθάνει, έτσι ένα δηλητηριώδες βέλος του Πάρη 

κατευθυνόμενο από τον θεό Απόλλωνα τον πέτυχε στην πτέρνα, 

το μόνο τρωτό του σημείο και τον σκότωσε. 

Κατά μία άλλη εκδοχή, ο Αχιλλέας έπεσε βαθιά ερωτευμένος 

με μια από τις Τροϊκές πριγκίπισσες, την Πολυξένη και έτσι ζητάει 

από τον Πρίαμο το χέρι της σε γάμο. 

Ο Πρίαμος είναι πρόθυμος να το δώσει, επειδή έτσι θα σήμαινε 

το τέλος του πολέμου και θα κέρδιζε μια συμμαχία 

με τον μεγαλύτερο πολεμιστή του κόσμου. 

Όμως, ενώ ο Πρίαμος επιβλέπει τον ιδιωτικό γάμο της Πολυξένης 

και του Αχιλλέα, ο Πάρις, που θα έπρεπε να εγκαταλείψει την Ελένη

 αν ο Αχιλλέας παντρευτεί την αδελφή του, κρύβεται στους θάμνους

 και πετυχαίνει τον Αχιλλέα με θεϊκό βέλος, σκοτώνοντάς τον. 

Και οι δύο εκδοχές συμφωνούν ότι ο δολοφόνος του ενήργησε ύπουλα

 και χωρίς αξιοπρέπεια, λόγω της κοινής αντίληψης ότι ο Πάρις ήταν δειλός

 και όχι αντάξιος με τον αδερφό του, Έκτορα. 

Έτσι, δεν του αποδίδουν τιμές και θεωρείται ότι ο Αχιλλέας 

παρέμεινε αήττητος στο πεδίο της μάχης. 

Μετά τον θάνατό του, οι Αχαιοί ανέμειξαν τα οστά του

 με αυτά του Πάτροκλου και διοργάνωσαν επικήδειους αγώνες. 

Μετά τον θάνατο του πηγές αναφέρουν ότι, βρέθηκε παντρεμένος 

με την Ιφιγένεια στη Νήσο Λευκή.

Ο αστεροειδής 588 Αχιλλεύς (588 Achilles), που ανακαλύφθηκε το 1906

 και ανήκει στην Τρωική Ομάδα, πήρε το όνομά του από τον μυθικό ήρωα.

ΠΗΓΗ

Όχι δεν έφυγαν ποτέ από τη χώρα τους. Υπάρχουν πάντοτε στη γη που τους ξεγέννησε.

Διόλου δεν έφυγαν.

 Αναπνέουν ακόμη εδώ.

 Σαν τα λουλούδια την Άνοιξη.

Υπάρχει το άρωμά τους.

Αγριολούλουδα που επιμένουν.

Τι και αν ρήμαξαν τα σπίτια τους,

 βεβήλωσαν τα ιερά τους,

έσπασαν τ αγάλματα με τη μορφή τους,

κι έκαψαν τα γραφτά τους.

Υπάρχουν ακόμη εδώ!

Γκρέμισαν κι έφεραν στο έδαφος

τους ιερούς ναούς τους.

 Ξερίζωσαν τη θύμισή τους;

Όχι δεν έφυγαν ποτέ από τη χώρα τους.

Υπάρχουν πάντοτε στη γη που τους ξεγέννησε.

Διόλου δεν έφυγαν κυνηγημένοι.

Αναπνέουν ακόμη.

Το άρωμά τους υπάρχει ακόμη εδώ.

 Όσες γενιές και να περάσουν.

   Πάν Καρτσωνάκης

They never left.

They still breathe in here.

 Like the flowers in springtime.

Their perfume exists.

Wildflowers that persist.

What if their temples are ravaged,

their sacred places are desecrated,

 their statues are broken

and their writings are burned .

They are still here!

Their sacred temples were destroyed and demolished.

But their remembrance was not washed out?

No, they never left their homeland.

There are always in the soil that once gave them birth.

They still breathe.

Their scent is still around us

and it will remain here

 for as many generations will pass through.

Pan Kartsonakis

Έχουν μνήμες οι πέτρες.

Των κεραμικών τα όστρακα

και των μαρμάρινων γλυπτών τα θραύσματα

                   λένε ιστορίες.

Έχουν οξειδωθεί με αναμνήσεις

και οι αιώνες έχουν, επάνω τους, σταλάξει ιστορίες 

    που κανείς, σωστά, δεν μπορεί να διαβάσει

       παρεκτός ποιητές και αλαφροΐσκιωτοι

          σαλιγκάρια και  πεταλούδες

          κανένας άλλος καλλίτερα.

         Έχουν μνήμες οι πέτρες ... ...

         Έτσι όπως και τα κύτταρα.

             Καρτσωνάκης Πάν 2009

The stones can recall. 

The ceramic sherds and the pieces

 of the marble sculptures, 

have stories to tell.

 They’ve been oxidized with memories 

and the centuries 

have dripped on them stories

 that no one can read, 

in the right way, 

except the poets and the “moonstrucked”, 

the snails and the butterflies… 

nobody else could. 

Stones can recall. . . . . . . . . 

Like bodycells do, 

the same way.

 Kartsonakis Pan 2009

Θρησκευτικός συμβολισμός εγώ πιστεύω ήταν.

Θρησκευτικός συμβολισμός εγώ πιστεύω ήταν,

κυρίως ο Λαβύρινθος, που έπρεπε την λύση

να βρει κι από την έξοδο να βγει κανείς μονάχος.

Σ’ αυτήν του την προσπάθεια η μύηση γινόταν.

Αυτούς που ο Μινώταυρος τους έτρωγε εντέλει 

ήταν οι επικίνδυνοι εχθροί του καθεστώτος.

Μα φυσικά Μινώταυρος σαφώς και δεν υπήρχε 

όπως τον περιγράφουνε ανθρωποφάγο τέρας.

Το τέρας ήταν οι πιστοί φρουροί του καθεστώτος

Ιερατείο του ναού που ήταν εξουσία. 

                                  Πάν Καρτσωνάκης

Το πανίσχυρο Ιερατείο του Ιδαίου Αντρου

Όπως αρμόζει σε αυτούς που το ‘χουν καταλάβει.

Χαμογελώντας να διαβείς την πύλη του θανάτου

όπως αρμόζει σε αυτούς που το ‘χουν καταλάβει

πως η ζωή ανέκαθεν  σαν αστραπή πως ήταν.

απ’ το σκοτάδι στην ζωή και πάλι στο σκοτάδι.

Μα φυσικά και την ζωή θα πρέπει ν’ αγαπάμε

μα δεν αρμόζουν κλάματα σαν έλθει και το τέλος.

Τον Κέρβερο μην φοβηθείς μπορείς να τον χαϊδέψεις

και δίχως σάρκα γελαστά να μπεις μέσα στην βάρκα.

Με τον Ερμή, ψυχοπομπό, αν πιάσεις και φιλίες

θα σε περάσει δωρεάν ακόμη κι ο βαρκάρης. 

                                  Πάν Καρτσωνάκης 

Μηνύματα στη θάλασσα πετάω σε μπουκάλια.

Μου θύμιζαν τη θάλασσα θυμάμαι τα φιλιά σου

κι όχι για την αλμύρα τους μα για την τρικυμία

κάθε φορά το ένοιωθα  κοβόταν η ανάσα 

και βούλιαζα, πνιγόμουνα κι ήθελα να με σώσεις.

Όσα φιλιά κι αν μου ‘δωσες κι αν σώθηκα εντέλει

ήταν γιατί αρπάχτηκα σε κάποιο σου κατάρτι

και τώρα μένω ναυαγός σε άξενο νησάκι 

μονάχος δίχως συντροφιά εκτός απ’ την ελπίδα.

Μηνύματα στη θάλασσα πετάω σε μπουκάλια

και πλοία βλέποντας φωτιές ανάβω να με δούνε. 

                            Καρτσωνάκης Πάν

Xορεύει μόνο στους ρυθμούς που παίζει η καρδιά του.

Σαν το πουλί το μυθικό που λένε πως γεννιέται 

από τις στάχτες της φωτιάς που ‘καψε την φωλιά του

κι έγινε σύμβολο πολλών πολιτισμών του κόσμου

Εθνόσημο και νόμισμα της παλιγγενεσίας.

Σαν το πουλί το μυθικό ποτέ δεν θα πεθάνουν 

ιδέες αναλλοίωτες θα μένουνε στον χρόνο 

Έθνος, πατρίδα, έρωτας σ’ ολόκληρο τον κόσμο

που στο γλυκό τους κάλεσμα οι άνθρωποι προστρέχουν.

Αθάνατος θα ‘ναι αυτός που κόντρα σ’ όποια γνώση 

χορεύει μόνο στους ρυθμούς που παίζει η καρδιά του.

                                       Πάν Καρτσωνάκης 

Ο Ηρόδοτος αναφέρεται σε αυτό και στη μοναδική του ικανότητα

 να αναγεννιέται από τις στάχτες του,

 οι οποίες προέρχονται από την ίδια του τη φωτιά. 

Όταν ο Φοίνιξ έχει φτάσει σε μία ηλικία και θέλει να ανανεωθεί 

παραδίδεται στις φλόγες χρησιμοποιώντας ιερά

 και εξαγνιστικά βότανα όπως το μύρο. 

Ο Φοίνιξ πεθαίνει και αναγεννιέται μόνος του. 

Είναι πάντα ένας κάθε φορά και κατέχει εξαιρετικές δυνάμεις 

εκτός από τη μοναδική του ικανότητα να είναι αθάνατος.

Σύμφωνα με πολλές παραδόσεις έχει εξαιρετική φωνή

 και όταν τραγουδάει ακόμα και ο Ήλιος σταματάει το άρμα του

 για να τον απολαύσει.

 Πολλές παραδόσεις συνδέουν αυτή την ωδή με το τραγούδι 

που ακούγεται λίγο πριν τυλιχθεί στις ίδιες του τις ιερές φλόγες.

Επίσης: Φοίνικας, γιος του Κάδμου, Βασιλιά των Θηβών

 και ιδρυτής της Φοινίκης.

πηγή

Η Φιλική Εταιρεία χρησιμοποίησε τον Φοίνικα ως σύμβολο 

του Ελληνικού κράτους που ξαναγεννιέται από τη στάχτη του. 

Ο Α. Υψηλάντης στη σημαία του Ιερού Λόγου και ο Καποδίστριας 

τον καθιέρωσε επίσημο έμβλημα του κράτους και το απεικόνισε 

πάνω στα νομίσματα και τις σφραγίδες. 

Από τον Ησίοδο τον -8ο αιώνα, έχουμε την αρχαιότερη  αναφορά 

 για τον Φοίνικα, που τον ταυτίζει με τον ήλιο και τον Θεό Απόλλωνα. 

Μα μυστικό που ξέρουν δυο μπορούν να μάθουν χίλιοι.

Υπάρχουν κάποια μυστικά που κάποιοι κουβαλάνε

και με τα χρόνια γίνονται αβάσταχτο φορτίο.

Φλέγονται μέσα τους γι' αυτό θέλουν να μοιραστούνε

γιατί θαρρούν πως με αυτόν τον τρόπο ξαλαφρώνουν.

Μα μυστικό που ξέρουν δυο μπορούν να μάθουν χίλιοι.

Έτσι μας λέει ο σοφός λαός σε παροιμία.

Γι αυτό αν θέλεις σίγουρα το μυστικό δικό σου

άντεξε το φορτίο του όσο βαρύ κι αν είναι.

Άλλωστε είναι λογικό κι αυτό έχει αξία,

πως τα μεγάλα μυστικά ελάχιστοι αντέχουν.

                                  Πάν Καρτσωνάκης

Υπάρχει θρύλος που παλιά είχα ακούσει, λέγαν..............

Πολλές φορές ουράνιο έχεις θαυμάσει τόξο

όταν το φως στους υδρατμούς ιριδισμούς χαρίζει.

Λένε πως το ουράνιο το τόξο συμβολίζει

ειρήνη, συμφιλίωση και άρα ευτυχία.

Υπάρχει θρύλος που παλιά είχα ακούσει, λέγαν

πως στο σημείο που στη γη το τόξο κατεβαίνει

υπάρχει ένας θησαυρός που κάντζαροι φυλάνε

κι αν είναι κάποιος έξυπνος μπορεί να ξεγελάσει.

Νομίζω πως οι άνθρωποι, επίστεψαν στους θρύλους

γιατί τους ξάνοιγαν, στο νου,  πόρτα στην φαντασία.

                                  Καρτσωνάκης Πάν