Ο ενοχλητικός καθρέφτης του Ισραήλ
Κώστας Στούπας
Ο Έλληνας πρωθυπουργός πριν λίγο καιρό πήγε
στη Silicon Valley. Είδε τη Nvidia, κάθισε με τη Sequoia,
έκανε και χειραψία «κόλα πέντε»
με ένα ρομπότ της Tesla. Καλά έκανε.
Όποιος θέλει να δει πού πηγαίνει ο κόσμος πρέπει
να κοιτάζει και προς τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό,
να κοιτάζει και προς τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό,
όχι μόνο προς τον Σαρωνικό και το Κορινθιακό.
Το ερώτημα δεν είναι τι είδε εκεί.
Είναι τι θα κάνουμε εδώ.
Θα μείνουμε στις φωτογραφίες με όσους
κατασκευάζουν το μέλλον ή θα κατασκευάσουμε
κι εμείς ένα κομμάτι του;
Υπάρχει μια χώρα που έχει απαντήσει.
Και η απάντηση μας ενοχλεί.
Δύο χώρες με περίπου δέκα εκατομμύρια κατοίκους
η καθεμία. Το 2024 οι Ισραηλινοί κατέθεσαν
1.715 διεθνείς αιτήσεις πατεντών μέσω PCT.
Οι Έλληνες 103. Πολύ λιγότερες.
Στην έρευνα και ανάπτυξη το Ισραήλ δαπάνησε
το 2023 το 6,3% του ΑΕΠ του, πρώτο στον ΟΟΣΑ.
Εμείς το 2024 φτάσαμε στο 1,53%,
δηλαδή 3,62 δισ. ευρώ. Για εμάς είναι ρεκόρ.
Για εκείνους θα ήταν κατάρρευση.
Το Ισραήλ έχει 117 εταιρείες εισηγμένες στο Nasdaq.
Η ελληνική παρουσία στη Wall Street είναι κυρίως
ναυτιλιακές εταιρείες. Είμαστε παγκόσμια δύναμη
στη μεταφορά όσων φτιάχνουν οι άλλοι.
Στο να τα φτιάχνουμε εμείς, δεν παίζουμε ούτε
στα τοπικά πρωταθλήματα.
Όποιος το ρίχνει στο «εθνικό DNA» ψάχνει άλλοθι.
Το 1984, με πληθωρισμό 450% και την οικονομία
στο χείλος του γκρεμού, το Ισραήλ δεν μοίραζε
επιδόματα όπως ζητάει η αντιπολίτευση
των μικρομεσαίων εδώ.
Ψήφισε νόμο για τη βιομηχανική έρευνα.
Το 1991 έστησε θερμοκοιτίδες για ιδέες που κανένας
τραπεζίτης δεν θα χρηματοδοτούσε.
Το 1993 έβαλε 100 εκατ. δολάρια
στο πρόγραμμα Yozma: ένα δολάριο του κράτους
δίπλα σε κάθε δολάριο ξένου επενδυτή.
Γεννήθηκαν δέκα funds επιχειρηματικού ρίσκου.
Λίγα χρόνια μετά, το κράτος πούλησε το Yozma
σε ιδιώτες και βγήκε από τη μέση.
Δεν έφτιαξε κρατική εταιρεία.
Έφτιαξε αγορά για το ρίσκο και ανταμοιβή.
Μετά έφτιαξε και τη φορολογία.
Ο γενικός φορολογικός συντελεστής για
επιχειρήσεις είναι στο 23% όπως περίπου και εδώ.
Τα κέρδη μιας «προνομιούχου τεχνολογικής
επιχείρησης» από πνευματική ιδιοκτησία
φορολογούνται με 12%, ή 7,5% αν βρίσκεται
σε ειδική περιοχή ανάπτυξης.
Για ομίλους με τζίρο πάνω από 10 δισ. σέκελ ο φόρος
πέφτει στο 6%. Με όρους: ελάχιστες δαπάνες
έρευνας, ερευνητικό προσωπικό, εξαγωγές
τουλάχιστον 25%.
Δεν το παίρνει όποιος γράφει «AI» στην κάρτα του.
Εδώ συζητάμε την έκτακτη φορολόγηση
των υπερκερδών των διυλιστηρίων, του μοναδικού
σοβαρού βιομηχανικού κλάδου που έχει απομείνει.
Στην Ελλάδα ο φόρος είναι 22%.
Έχουμε κι εμείς κίνητρο: τα κέρδη από πατέντα που
ανέπτυξε η ίδια η επιχείρηση απαλλάσσονται
για τρία χρόνια και, από το 2024, προβλέπεται
ελάφρυνση για επτά ακόμη.
Δεν μας λείπει λοιπόν ο μαγικός συντελεστής.
Τα τελευταία χρόνια κινούμαστε προς τη σωστή
κατεύθυνση αρκεί να μην φέρουμε ξανά
τους «βαρβάρους» να μας σώσουν...
Μας λείπουν οι πατέντες
για να το χρησιμοποιήσουμε.
Φοροαπαλλαγή για κέρδη από εφευρέσεις
σε μια χώρα με 103 αιτήσεις τον χρόνο είναι
σαν έκπτωση σε εισιτήρια για πτήση
που δεν έχει προγραμματιστεί.
Ένα μικρό, σταθερό ποσοστό των προμηθειών
των ενόπλων δυνάμεων να πηγαίνει σε ελληνικούς
αισθητήρες, drones, λογισμικό, κυβερνοασφάλεια.
Με ανταγωνισμό, ορόσημα, αξιολόγηση.
Όχι άλλη μία κρατικοδίαιτη βιομηχανία που θα
πουλάει στο Δημόσιο την σαβούρα και
θα βολεύει ημετέρους.
Αυτό το έργο το έχουμε ξαναδεί.
Είχε κακό τέλος.
Το ίδιο ισχύει για τη ναυτιλία, την ενέργεια,
την υγεία, την πολιτική προστασία.
Έχουμε πραγματικά προβλήματα, ικανούς
επιστήμονες και, σε ορισμένους κλάδους, πελάτες
σε όλο τον κόσμο. Λείπει ο καταλύτης.
Ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο να μπορεί
να ιδρύσει εταιρεία χωρίς να χαθεί σε διάδρομο
υπογραφών.
Κεφάλαιο που αντέχει πέντε χρόνια σπατάλης
σε δοκιμές. Κανόνες που ο ιδρυτής είναι οι ίδιοι
από τη μέρα που θα επενδύσει μέχρι εκείνη
που θα πουλήσει.
Το Ισραήλ δεν έγινε Ισραήλ επειδή ένας
πρωθυπουργός επισκέφθηκε την Καλιφόρνια.
Έγινε επειδή μια κοινωνία αποδέχθηκε ότι
οι περισσότερες απόπειρες αποτυγχάνουν και ότι
αυτό είναι το κόστος για τις λίγες που πετυχαίνουν.
Πέτυχε γιατί δεν επιδοτεί τους μικρομεσαίους
λαχειοπώλες και εστιάτορες αλλά την τεχνολογία.
Το κυριότερο δεν αρκεί ένας πρωθυπουργός με μια,
δυο και άντε τρεις θητείες, χρειάζονται
περισσότερες κυβερνητικές θητείες
προσανατολισμένες στον ίδιο σκοπό.
Εμείς ζητάμε μονιμότητα στο Δημόσιο, επιδότηση
στο ρίσκο και ένοχο όταν κάτι πάει στραβά.
Με αυτή τη συνταγή δεν βγάζεις
Nvidia ή Elbit Systems.
Βγάζεις φωτογραφίες με τη Nvidia και την Elbit.
Ο καθρέφτης δεν φταίει…
kstoupas@liberal.gr
Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε.
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.
