Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Μας έχουν «πρήξει» με τον Ερντογάν..

Κώστας Στούπας
Τον γνωρίζετε όλοι. Παραγγέλνει φρέντο, κοιτάζει το κινητό 
και αναστενάζει: «Οι Τούρκοι φτιάχνουν αυτοκίνητα και μαχητικά 
κι εμείς δεν παράγουμε τίποτα. Μόνο καφέδες και τουρίστες».
 Εσχάτως «ανησυχεί» για το υποβρύχιο καλώδιο…

Πριν από 5-6 χρόνια μάς είχε «πρήξει» με το ηλεκτρικό 
αυτοκίνητο του Ερντογάν, το Togg.

Το θυμήθηκα γιατί αυτές τις μέρες διάβασα για την κατάληξή του.
 Κρατικοποιήθηκε. Δεν χρειάζεται να έχει διακονήσει κάποιος 
40 χρόνια στο οικονομικό ρεπορτάζ για να καταλάβει πως
 μια εταιρεία κρατικοποιείται όταν στην πραγματικότητα
 έχει ήδη χρεοκοπήσει.

Το ζήσαμε στην Ελλάδα τις δεκαετίες του ‘80 και του ‘90, μετά
 τα σοσιαλιστικά πειράματα του Παπανδρέου και του Αρσένη.

Ας τον πάρουμε από το χέρι και ας τον πάμε βόλτα. 
Χαμένος κόπος, θα μου πείτε. 
Έχει μάθει να πιστεύει αυτά που θέλει και όχι αυτά που βλέπει.

Πρώτη στάση, το σούπερ μάρκετ. Φέτα και ελαιόλαδο, δύο ράφια,
 έφεραν το 2025 εξαγωγές πάνω από 2,1 δισ. ευρώ.
 Ολόκληρη η Togg, με την πρόσφατη συμφωνία, αποτιμάται 
στα 800 εκατ. Με τα έσοδα μίας χρονιάς από το τυρί και το λάδι, 
αγοράζεις το «εθνικό αυτοκίνητο» δυόμισι φορές 
και περισσεύουν κάτι ψιλά…

Δεύτερη στάση, ο βυθός της θάλασσας. 
Το ανεκτέλεστο της Cenergy, που φτιάχνει καλώδια ρεύματος, 
έφτασε τα 3,9 δισ. ευρώ, σχεδόν πέντε Togg. 
Κέρδισε 138 εκατ. στο εξάμηνο και χτίζει εργοστάσιο στο Μέριλαντ.
 Έλληνες στήνουν βιομηχανία στην Αμερική και κανείς δεν ανέβηκε 
σε εξέδρα με σημαία. Μη του πείτε τίποτα για το Τιτάνα.

Τρίτη στάση, το σκοτάδι. Τα συστήματα νυχτερινής όρασης 
της Theon, του Κρίστιαν Χατζημηνά, έγραψαν στο εξάμηνο
 έσοδα +35% και παραγγελίες +38,5%.

Συνολικά, 48,6 δισ. ευρώ εξαγωγές αγαθών πέρυσι η Ελλάδα.

Να είμαστε δίκαιοι. Η Τουρκία δεν είναι φούσκα. 
Εξήγαγε πέρυσι αγαθά 273,4 δισ. δολαρίων, τα 112 δισ. προϊόντα 
μεσαίας και υψηλής τεχνολογίας. 
Η βιομηχανία της είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δική μας.

Είναι όμως και 86 εκατ. άνθρωποι. 
Ανά κάτοικο, η Ελλάδα εξάγει πάνω από 5.000 δολάρια 
και η Τουρκία γύρω στα 3.200.
Ξέρετε τον γείτονα με το καινούργιο SUV έξω από την πόρτα, 
που κερνά όλη τη γειτονιά και χρωστά στον μπακάλη; 
Αυτός είναι η Τουρκία. 
 Το φθηνό Togg που ετοιμάζουν και θα στοιχίζει 23.000 ευρώ
 ισοδυναμεί με περίπου 41 κατώτατους μισθούς. 
Στην Ελλάδα, ένα Toyota Yaris Cross, Opel Moka ή Ford Puma π.χ. 
ισούται με περίπου 25 κατώτατους. 
Και ο αγοραστής παίρνει Αυτοκίνητο.

Το εθνικό μαχητικό της γείτονος KAAN κρέμεται από αμερικανικούς
 κινητήρες, που τους πάγωσαν οι κυρώσεις. 
Εθνικό αεροπλάνο με ξένη καρδιά. Φράνκενσταϊν…

Όλα καλά λοιπόν εδώ; Κάθε άλλο. 
Τον περασμένο Δεκέμβριο εξαγάγαμε 4,1 δισ. 
και εισαγάγαμε 7,7 δισ. Ο κύκλος εργασιών της βιομηχανίας μας 
ανέβηκε πέρυσι μόλις 0,2%. 
Παράγουμε λίγα για όσα καταναλώνουμε.

Αν δεν εισέρρεαν οι επιδοτήσεις από την Ευρώπη και τα επιδόματα
 από τον κρατικό κορβανά, θα είχαμε μικρότερο εμπορικό έλλειμμα. 
Ίσως όμως να είχαμε περισσότερους και σοβαρότερους 
ακραίους ταραξίες στη Βουλή και στο κεφάλι μας.

Όμως το «δεν παράγουμε τίποτα» δεν είναι κριτική. 
Είναι άλλοθι.

Αν δεν υπάρχει τίποτα, δεν έχεις και τίποτα να υπερασπιστείς. 
Ούτε τον βιομήχανο που περιμένει χρόνια μια άδεια, 
ούτε τον τυροκόμο που ψάχνει εργάτη. 
Και όποιος δεν βλέπει τι έχουμε, δεν θα ρωτήσει ποτέ γιατί
 δεν έχουμε περισσότερα.

Στα  στέκια των «ελληναράδων», ο Έλληνας που έφτιαξε 
εργοστάσιο είναι ύποπτος και ο Τούρκος που ζει από
 το Κρατικό Ταμείο είναι όραμα. 
Την ευθύνη δεν την έχει πρώτα η Άγκυρα που ανεβάζει 
προπαγανδιστικές θεατρικές  παραστάσεις, ούτε ο Τύπος που
 τις μεταφράζει. Την έχει η κοινωνία που αγοράζει εισιτήριο
 και χειροκροτεί όρθια.

Το Togg το πληρώνει ο Τούρκος φορολογούμενος. 
Τη φέτα, ο Γερμανός στο σούπερ μάρκετ του. 
Τα καλώδια και τα τσιμέντα μας, ο Αμερικάνος.

Βρείτε τη διαφορά. Σύμφωνοι. 
 Έχουμε πολλά ακόμη να κάνουμε. 
Αλλά με μέχρι εκεί με τη κλάψα…
Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε. 
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.

Να μας πει μάθημα ο..................... Νικολάκης!

Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026

Χωρίς πανικό. Χωρίς εύκολους λεονταρισμούς. Και χωρίς ηττοπάθεια..

Ο κύβος ερρίφθη

Κώστας Στούπας
«Οι νικητές πρώτα νικούν και ύστερα πηγαίνουν στον πόλεμο,
 ενώ οι ηττημένοι πρώτα πηγαίνουν στον πόλεμο και ύστερα 
προσπαθούν να νικήσουν», έγραφε ο Κινέζος Σουν Τζου πριν 
από 2.500 χρόνια, στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου του
 Η Τέχνη του Πολέμου.

Η σοφία του Κινέζου στρατηγού είναι απλή: οι πόλεμοι κερδίζονται
 πριν πέσει η πρώτη ντουφεκιά. 
Με την προετοιμασία, την πληροφόρηση, τη σωστή επιλογή 
του χρόνου και τη διαμόρφωση ευνοϊκών συσχετισμών ισχύος.

Κάπως έτσι αξίζει να διαβαστεί η ελληνική απόφαση 
για την επανεκκίνηση των ερευνών 
της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Το γαλλικό Abeille Marengo είχε προγραμματιστεί να αποπλεύσει
 στις 7 Νοεμβρίου από το Ηράκλειο. Η ελληνική NAVTEX 1411/26 
καλύπτει την περίοδο έως τις 6 Μαρτίου 2027. 
Η άδεια εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου, κατόπιν αιτήματος 
της Nexans, και ακολούθησε κυπριακή NAVTEX.

Το τεχνικό αντικείμενο είναι οι έρευνες βυθού.
 Το πραγματικό διακύβευμα, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερο: 
Ποιος αποφασίζει τι επιτρέπεται να γίνει στη θάλασσα
 ανατολικά της Κάσου;

Η Τουρκία επικαλείται διεκδικήσεις υφαλοκρηπίδας που 
συνδέονται με το τουρκολιβυκό μνημόνιο. 
Η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει ότι αυτές δημιουργούν τουρκική
 δικαιοδοσία στις επίμαχες περιοχές.

Η Άγκυρα δεν χρειάζεται να ακυρώσει ολόκληρο το έργο 
για να πετύχει έναν στρατηγικό στόχο. 
Αρκεί να επιβάλει στην πράξη την αντίληψη ότι για τις
 έρευνες απαιτείται προηγούμενη συνεννόηση ή συναίνεσή της.

Η διαφορά μεταξύ ενημέρωσης και άδειας είναι η διαφορά μεταξύ 
κυριαρχικού δικαιώματος και εξάρτησης από την ανοχή τρίτου.

Η ελληνική κίνηση παρουσιάζει τρία ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά.

Πρώτον, ο χρόνος. Η επιλογή του Νοεμβρίου περιορίζει 
την έκθεση της τουριστικής οικονομίας σε μια πιθανή ένταση.
 Μια κρίση στην Κάσο τον Ιούλιο θα μπορούσε να πλήξει 
κρατήσεις, μετακινήσεις και τη διεθνή εικόνα της χώρας. 
Τον Νοέμβριο το άμεσο οικονομικό κόστος είναι μικρότερο.

Δεν γνωρίζουμε αν αυτό αποτέλεσε κριτήριο της κυβέρνησης. 
Ωστόσο, στρατηγικά, η συγκυρία έχει σημασία.

Δεύτερον, η γαλλική σημαία. 
Το ερευνητικό πλοίο έχει ναυλωθεί από τη Nexans για ένα έργο 
ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Ενδεχόμενη παρεμπόδιση δεν θα δημιουργούσε μόνο
 ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. 
Θα έθετε και ζήτημα γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων 
και ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής.

Αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματη στρατιωτική εμπλοκή 
του Παρισιού. Αυξάνει, όμως, το διπλωματικό κόστος 
μιας τουρκικής κλιμάκωσης. Δύσκολα θα δούμε φρεγάτες
 της Ε.Ε. στην περιοχή για την προάσπιση των κυριαρχικών
 δικαιωμάτων ενός κράτους-μέλους.

Η Ε.Ε., όμως, αποτελεί τον βασικό προορισμό των τουρκικών 
εξαγωγών. Ένα μέτρο περιορισμού θα μπορούσε να στείλει
 την τουρκική οικονομία 50 ή 100 χρόνια πίσω.

Τρίτον, η διεθνής συγκυρία. 
Η Τουρκία ανακοίνωσε στις 31 Οκτωβρίου την υποψηφιότητα 
του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του Γενικού Γραμματέα
 του ΟΗΕ. Η επίσημη καταχώριση στον ΟΗΕ 
φέρει ημερομηνία 1ης Νοεμβρίου.

Η επιστολή Ερντογάν απευθυνόταν, μεταξύ άλλων, στην Ελληνίδα
 πρέσβη Αγλαΐα Μπαλτά, ως πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Για την επιλογή Γενικού Γραμματέα απαιτείται σύσταση 
του Συμβουλίου Ασφαλείας, χωρίς βέτο μόνιμου μέλους. 
Η Γαλλία διαθέτει δικαίωμα βέτο.

Πόσο εύκολο θα ήταν για την Άγκυρα να προκαλέσει 
μια σοβαρή κρίση με γαλλικό πλοίο, ενώ διεκδικεί διεθνή 
υποστήριξη για τον υποψήφιό της;

Ασφαλώς, η υποψηφιότητα δεν εγγυάται αυτοσυγκράτηση. 
Δημιουργεί, όμως, έναν πρόσθετο παράγοντα στον υπολογισμό 
κόστους και οφέλους.

Υπάρχει και το προηγούμενο του Ιουλίου 2024. 
Η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή 
της Κάσου, κατά τις έρευνες του ιταλικού Ievoli Relume,
 απέδειξε πόσο γρήγορα μια τεχνική δραστηριότητα μπορεί
 να εξελιχθεί σε γεωπολιτική δοκιμασία.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα εμφανιστούν τουρκικά πλοία.
 Είναι αν οι έρευνες θα συνεχιστούν ανεμπόδιστα και χωρίς
 να δημιουργηθεί προηγούμενο τουρκικής συναίνεσης.

Εδώ ακριβώς δοκιμάζεται η αξιοπιστία της ελληνικής αποτροπής.

Η Αθήνα έχει επιλέξει να ασκήσει στην πράξη τα δικαιώματα 
που θεωρεί ότι απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. 
Η Άγκυρα έχει τη δυνατότητα να αμφισβητήσει αυτή την επιλογή
 επιχειρησιακά. Καθεμία από τις παραπάνω κινήσεις έχει
 το δικό της ισοζύγιο κόστους και οφέλους.

Οι επόμενοι τέσσερις μήνες δεν θα κρίνουν μόνο την τύχη
 ενός ηλεκτρικού καλωδίου. Θα δοκιμάσουν την ισχύ 
των ελληνικών θέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο κύβος ερρίφθη.
Αλλά ο Σουν Τζου δεν μιλούσε για ζάρια. 
Μιλούσε για την ικανότητα να έχεις δημιουργήσει τους όρους 
της επιτυχίας πριν από τη σύγκρουση.

Η Ελλάδα φαίνεται πως αυτή τη φορά έχει στήσει καλά τα πιόνια 
στη σκακιέρα. Αφήστε τους «πατριδέμπορους» να αλυχτούν…...
Το καραβάνι ξεκίνησε.

Και σε αυτή τη δοκιμασία, εκτός από τη διπλωματία και 
το Πολεμικό Ναυτικό, μετρά και η ψυχραιμία της κοινωνίας.

Χωρίς πανικό. 
Χωρίς εύκολους λεονταρισμούς. 
Και χωρίς ηττοπάθεια.
Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε. 
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.

Γίγαντες, στον φούρνο και με τυρί σαν γαρνιτούρα. (3 φωτογραφίες)

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΑΠΟ ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΡΟΧΩΡΑΕΙ....


Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε. 
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.

Μισούσαν το καθεστώς του Σάχη και ονειρεύτηκαν ότι αυτή, η επανάσταση, θα έφερνε ελευθερία και εκσυχρονισμό.

Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε. 
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.

Τι προτιμάς: σοφή τρέλα ή ανόητη λογική;

Ποτέ μην παρακαλάς για κάτι που έχεις τη δύναμη
 να το αποκτήσεις με τις δικές σου δυνάμεις.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τρέλα που μπορεί
 να κάνει ένας άνθρωπος από το να απελπιστεί.

Μια παροιμία είναι μια μικρή πρόταση βασισμένη
 σε μια μακρά εμπειρία.

Τι προτιμάς: σοφή τρέλα ή ανόητη λογική;

Η πείνα είναι η καλύτερη σάλτσα του κόσμου.

Το να είσαι έτοιμος είναι η μισή νίκη.

Ο Δον Κιχώτης, ο εμβληματικός ήρωας 
του Μιγκέλ ντε Θερβάντες, κυνηγούσε φανταστικούς γίγαντες,
 χίμαιρες και τα ιδανικά του ιπποτισμού (όπως την ειρήνη 
και τη δικαιοσύνη).
 Επηρεασμένος από τα βιβλία ιπποτισμού που διάβαζε, 
αναζητούσε περιπέτειες για να αποδείξει την ανδρεία του, 
παρερμηνεύοντας την πραγματικότητα, με πιο γνωστό 
παράδειγμα τη μάχη με τους ανεμόμυλους.

Τι κυνηγούσε/πάλευε:Ανεμόμυλους: 
Πίστευε ότι ήταν επικίνδυνοι γίγαντες που έπρεπε να νικήσει.

Ιδανικά: Αναζητούσε το δίκαιο, την υπεράσπιση των αδυνάτων
 και τη δόξα, ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής βασισμένο
 στον ρομαντισμό.

Τη Δουλτσινέα: Το φανταστικό του ιδανικό (μια ανύπαρκτη γυναίκα)
 στο οποίο αφιέρωνε τις πράξεις του. 

Ουσιαστικά, ο Δον Κιχώτης κυνηγούσε ένα δικό του, φανταστικό 
όνειρο, αφήνοντας πίσω την πραγματικότητα, στοιχεία
 που τον καθιστούν σύμβολο του ιδεαλισμού.

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Πόσο έχουμε ξεφύγει!

Διονυσία Αντύπα
Θα περίμενε κανείς από αυτό το άτομο να έχει τύψεις. 
Όχι δεν έχει, διότι τα λαμόγια δεν τύπτονται και δεν μετανιώνουν, 
εφόσον δεν έχουν συνείδηση. Αλλά ούτε και ο περίγυρος τους έχει. 
Όπως ο ξάδελφος του που βγήκε δημόσια
 να πει ότι ''καλά έκανε''. 
Λάθη, κάνουμε όλοι, όμως είναι η συνείδηση, η συναίσθηση 
του λάθους μας που μας κάνει ανθρώπους.
Γράφει σήμερα μια φίλη ''ο πλέον πρόσφορος τρόπος
 εξαπάτησης  είναι το συναίσθημα''.
 Πάντα ήταν, αλλά στις μέρες μας, από τότε που ξεφύγαμε από
 το θεολογικό: ''να μην γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά σου'',
  η αγάπη και ο ανθρωπισμός πήραν άλλες διαστάσεις, έγιναν
 συχωροχάρτι, έγιναν η κολυμπήθρα του Σιλωάμ 
που ξεπλένει, επ' αμοιβή,κάθε βρωμιά.
Όλο αυτό εντάχθηκε στη γνωστή ιδεολογία που είναι 
''με τον άνθρωπο'' και αφού αφήσαμε πίσω μας
 την θεολογία, γεμίσαμε ''φιλάνθρωπους'' που κομπάζουν 
δημόσια για την....καλοσύνη τους!
Κάθε μουρλοκακομοίρα βγαίνει στα σόσιαλ να διαφημίσει 
την ''ανθρωπιά και την ευαισθησία'' της. 
Κάθε κουτοπόνηρο κατακάθι που ψαρεύει πελατεία, βγαίνει 
στα σοσιαλ με φωτογραφίες και μελόδραμα να ξεφωνίσει 
την ενασχόληση του/της  με αναπήρους,  ΑΜΕΑ,
 κατατρεγμένες μαντήλες, άρρωστα παιδιά. 
Τα βλέπαμε, αλλά δεν αναρωτηθήκαμε: ποιος ωφελείται άραγε!
Με το μεταναστευτικό η ''αγάπη και η συμπόνια'' ξεχείλισαν.
 Κάποιοι το είδαν σαν την κότα με τα χρυσά αυγά.
 Με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις γέμισε η πλάση 
φιλεύσπλαχνους ιδιοκτήτες ΜΚΟ!
Ήρθε και η πολιτεία και νομιμοποίησε την...πατέντα, χωρίς 
ιδιαίτερους όρους και προϋποθέσεις. Χωρίς έλεγχο!
Μη πέφτουμε από τα σύννεφα, εφόσον η Αγάπη έγινε
 συναίσθημα αμειβόμενο και το δεχθήκαμε.
 Έγινε μπίζνα δια πάσαν νόσον και πάσαν μαλακία.. 
Γέννημα της αλαζονείας, της αρπακτικότητας με θεσμικό μανδύα.
 Μπίζνα που την σιγοντάρουν πολλοί. Δεν φτάσαμε τυχαία εδώ.
Ας δούμε ξανά την επιστολή του Αποστόλου Παύλου:
...η Αγάπη ου περπερεύεται,-ου φυσιούται,-ουκ ασχημονεί,
ου ζητεί τα εαυτής,-ου παροξύνεται,-ου λογίζεται το κακόν,
ου χαίρει επί τη αδικία,-συγχαίρει δε τη αληθεία....
... ὅτε ἤμην νήπιος, ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, 
ὡς νήπιος ἐλογιζόμην· ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ,
 κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. 
Πόσο έχουμε ξεφύγει!
Πόσο σαν νήπια ζούμε! 


Ποια είναι η γνώμη σας;
Όλα τα άρθρα δεν είναι απαραίτητο
να εκφράζουν πάντοτε και την δική μας άποψη
αλλά τα δημοσιοποιούμε για να γίνουν
αφορμή για έναν ευπρεπή διάλογο.
Αυτό τουλάχιστον επιθυμούμε. 
Έναν γόνιμο διάλογο, με επιχειρήματα όμως.